خلاقیت مهارت‌هاي تفكر خلاق

چرا ادراک پیش نیاز جلسات بارش فکری و تفکر گروهی است ؟

زاویه دید ( ادراک)
نوشته شده توسط سید محمد جواد قریشی

چرا ادراک پیش نیاز جلسات بارش فکری و تفکر گروهی است ؟

ادراک چیست؟

ادراک، برداشت ما از واقعیت بیرونی است.

در تصویر زیر چه چیزی را مشاهده میکنید؟

زاویه دید ( ادراک)

دلیل این اختلاف نظر ها این است که ما الگوهای ذهنی متفاوتی داریم.

الگوهای ذهنی هر کسی مثل عینکی مخصوص به همان فرد است که فقط او با ان عینک میتواند دنیا را ببیند،

عینک یکی قرمز مشکی قهوهای و … .

پس ما واقعیت را نمیبینیم ما واقعیت خودمان را مشاهده میکنیم با توجه به عینکی که روی چشمانمان قرار دارد دنیا را نگاه میکنیم.

ادراک ما متناسب است با :

  1. میزان اطلاعات
  2. ارزشها
  3. حواس

ما اطلاعات را از طریق حواس خود جذب و دریافت میکنیم همان طور که میدانید حس بینایی ما از دیگر حس­ها عموما قوی تر است اما شاید برایتان جالب باشد که تحقیقات ثابت کرده است که ما حتی به بینایی خودمان هم نمیتوانیم اعتماد کنیم.

پیشنهاد میکنم فیلم زیر را مشاهد کنید

The door study

فیلترهای ذهنی

در کتاب هنر شفاف اندیشیدن به تعداد زیادی از این فیلترهای ذهنی اشاره میشود در این جا قصد دارم تا در مورد اثر هاله ای با شما صحبت کنم.

اثر هاله ای این طور است که ما با دیدن یک ویژگی از شخص سایر ویژگی هایی که در او هنوز مشاهده نکردیم و یا نمیدانیم را به او تعمیم دهیم.

به عنوان مثال شاید برای شما پیش امده باشد که صدای بسیار جذاب و دلنشینی را از پشت تلفن شنیده باشید،

در صورتی که صاحب صدا را ندیده باشید، ویژگی های زیر را ممکن است به صاحب صدا نسبت بدهید.

اگر اقا باشد پخته، باتجربه، کاربلد، زیبا، قدبلند، هیکلی و چهارشانه و … .

اگر خانم باشد مهربان، با تحصیلات، با کمالات، خوش برخورد ،کاربلد کوشا و … .

در صورتی که اگر گوینده را ببینیم ممکن است هیچ کدام از ویژگی هایی که به او نسب داده ایم نداشته باشد.

پس باید مواظب باشیم که در این دام نیافتیم.

 

 

 

چرا قضاوت های نادرست ما به جلسات بارش فکری و تفکر گروهی گند میزند؟

یکی از دلایل قضاوت های نادرست ما این است که با مفهوم ادراک آشنا نیستیم و نمی دانیم که افراد مثل ما فکر نمی کنند، عمل یا رفتار نمی کنند.

وقتی کسی را میبینیم که رفتار یا برخوردی متفاوت از ما دارد فورا برچسب احمق، بیشعور، کودن، نادان به همدیگر میزنیم.

یا در بهترین حالت به خودمان میگوییم که پرت و پلا میگوید، در صورتی که واقعیت از نگاه هر کسی متفاوت است.

یا اگر کسی حرفی بزند سریعا قضاوت میکنیم و با خود میگوییم این شخص چون این طور است، پس چنین کاری هم میکند، پس چنین رفتاری را هم ممکن است انجام بدهد.

سال دوم دانشگاه در یکی از کانون ها دانشگاه مشغول به فعالیت بودم در یکی از جلسات قرار بود تا هر کدام دانشجوها

یکی از دغدغه هایشان را مطرح کنند یک نفر مسئول بود تا دغدغه های افراد را یادداشت کند و در جلسات بعدی، روی هر کدام از دغدغه ها بحث میکردند.

شروع شد هر کسی دغدغه خودش را مطرح کرد تا نوبت به من رسید، من هم دغدغه خودم و افکارم را بیان کردم اما

عده ای از دانشجوها خندیدند و مسخره کردند، یکی از آن ها صراحتا زیر لب گفت مسخره است چنین چیزی امکان ندارد.

در بین یک جمع هفده نفره فقط یک نفر از دوستانم متوجه حرف من شد، چرا؟ چون که اون شخص یکی از دوستان بسیار صمیمی من بود که نوع رفتار و طرز تفکر من را به خوبی می شناخت، ولی دیگران چون اطلاعت قبلی از من و

رفتارهای من نداشتند چنین چیزی برایشان عجیب بود که موجب این شده بود که به سمت قضاوت نادرست پیش بروند

البته امروز از من دعوت میکنند که در این کانون سخنرانی کنم و بارها در این کانون جلسات متعددی برگزار کرده ایم.

 

یکی از دانشجویان در دانشگاه زمانی که بحثی شکل می­گرفت سعی می کرد دیگران را متقاعد کند که من درست میگویم و تو غلط اگر میتوانست به هدفش برسد که هیچ اگر نه به شخص مقابل میگفت تو بیشعوری، نمی فهمی اگر میفهمیدی این حرف را نمی زدی.

از دید یک ناظر به این مورد نگاه کنید اگر چنین شخصی با موضوع ادراک آشنا بود آیا ممکن بود که چنین رفتاری را نشان بدهد؟ به احتمال زیاد خیر

چون میدانست که شخص مقابل با عینک خودش دارد دنیا را مشاهده میکند و من با عینک خودم پس چیزی که من میبینم متفاوت است با چیزی که او میبیند.

 

چطور از این موضوع در جلسات بارش فکری یا تفکر گروهی استفاده کنیم؟

 

  • مشاهده

باید یادبگیریم که اوضاع را بدون تفسیر های شخصی فقط و فقط ببینیم اگر چیزی که میدیدیم با الگوی ذهنی ما متفاوت بود یا چنین رفتاری برایمان عجیب بود

اگر میتوانستیم از شخص سوال کنیم. به عنوان مثال اگر کارمند شما چند وقتی است که با تاخیر میرسد به جای این که عصبانیت خود را سرش خالی کنید از الگوی زیر استفاده کنید

مشاهدات خودتان را بیان کنید + بیان کنید آیا دلیل خاصی دارد که چنین اتفاقی می افتد؟

ممکن است جواب هایی بگیرید که کاملا متحیرتان کند.

ممکن است کارمندی که به جلسه دیر رسیده است به خاطر کاری که لحظه آخر به او محول کردید دیر به جلسه رسیده باشد.

  • بیان صحیح

اگر رفتاری دید یا جمله ای شنیدید که با ادراک شما متفاوت بود، بگویید:

ادراک من این هستش که …….

در این صورت شخص مقابل با نرمی بیشتری به شما پاسخ میدهد و کمتر حالت تدافعی به خود میگیرد.

شاید این جمله را شنیده باشید که

اگر خواستی من را قضاوت کنی کفشهای من را بپوش و از تمام کوچه های که من گذشتم بگذر.

 

  • اگر من جاش بودم

خودمان را جای طرف مقابل بگذاریم ،اگر ما جای او بودیم چه رفتاری میکردیم.

راننده تاکسی را دیدم که به خاطر۴۰۰ تومان با یکی از مسافرین خود بحث میکرد و کارشان داشت به دعوا میکشید

بعد از چند دقیقه داد و بیداد راننده حاظر شد که بقیه پول را  نگیرد.

بعد از پیاده شدن مسافر، راننده که بسیار عصبانی شده بود رو به من کرد و گفت:

اقا چند وقتی  هستش که تاکسیرانی قیمت های مصوب این مسیر را تغییر داده و هنوز بر چسب های جدید قیمت را ندادندکه روی شیشه بزنیم شما جای ما باشی چی کار میکنی؟

توضیح میدی به مسافر، مسافر میگه نه روی برچسبت زده قیمت ۲۷۰۰تومان. دارید پول زیادی از مردم میگیرید.

اگر هم کم بگیرم که نمی شود من خودم چند تا بچه دارم، خرجشان را هم باید از همین شغل دربیاورم

اگر هم بخواهم با هر مسافر دعوا کنم دیگه اعصابی نمیمونه برای ادم.

شما جای ایشون بودید چی کار میکرید؟

 

چرا ادراک به نوعی مقدمه ای برای مباحث ایده پردازی و جلسات بارش فکری است؟

اگر کسی که در این جلسات شرکت میکند حرفی بزند که از نظر ما عجیب است و ما با او مخالف هستیم،

فورا به نقد شخص نپردازیم یا اگر کسی فکری را مطرح کرد قضاوت نکنیم، بشنویم، خودمان را جای طرف مقابل بگذاریم، سعی کنیم ادراک شخص را به دست بیاوریم به همین دلایل است که ما ادراک را پیش نیاز جلسات بارش فکری و تفکر گروهی میدانیم.

خیر، واکنش های منفی مثل نقد کردن قضاوت و … خیر اما نکته مهم این است چیزی که در این جلسات باید بین افراد جا بیاندازیم این است که متوجه شوند اگر ایده یا فکری از نظر ان ها جالب بود حق دارند بخنند  ولی کسی حق ندارد ایده یا فکر شخص مقابل را وسیله ای برای تمسخر قرار بده

بعضی ها فکر میکنند که برگزاری این جلسات مثل این است که در مراسم ترحیم کسی شرکت کنیم یک جلسه غم بار خشک، ولی حقیقت این نیست باید تا می­توانید جلسات را شاد کنید به طوری که صدای خنده جمع بلند شود.

دانستن این نکات به شما کمک میکند جلساتی با کیفیت بالاتر و شادتر را برگزار کنید.

پیروز و موفق باشید

درباره نویسنده

سید محمد جواد قریشی

من سید محمد جواد قریشی هستم، مدرس مهارت های تفکرخلاق و قصد دارم تا در این وبسایت مطالب کاربردی در این زمینه را با شما به اشتراک بگذارم.

درج دیدگاه